"یعقوب توکلی "، کارشناس مسائل تاریخ معاصر، در اولین نشست آموزشی-تشکیلاتی «اتحادیه بین‏المللی امت واحده» (IUUU) به بررسی فرقه وهابیت و تأثیر آن بر جهان اسلام پرداخت و گفت: شناخت جریان وهابیت، نقش اساسی در تحلیل‏های ما از حوادث جهان اسلام، جریان‏های اسلامگرا و آینده کشورهای اسلامی دارد.
این پژوهشگر بر ضرورت شناخت تاریخچه و مبانی کلامی شکل‏گیری وهابیت تأکید کرد و گفت: جریان وهابیت عمده مبانی‏اش را در حوزه مسائل کلامی مانند توسل، شفاعت، زیارت، عدل الهی، توحید و ... از "ابن تیمیه " اخذ کرده است.
وی ادامه داد: کاری که "ابن تیمیه " کرد این بود که مباحث اجتماعی و سیاسی آن دوران را به مباحث نظری تبدیل کرد و آن را به صورت نظریاتی در آورد. ابن تیمیه با نگاه خاصی که به سیره سلف صالح داشت، بخش زیادی از میراث اسلامی را انکار کرد.
نویسنده کتاب "اسلام‌گرایی در مصر " گفت: ابن تیمیه به شدت شعار بازگشت به میراث اسلامی دارد که در آن بسیاری از میراث اسلامی را منکر می شود. او همه آنهایی که مخالف نظریاتش بود را در حد مرتد و مشرک می دانست.
این تاریخ‏نگار و جریان‏شناس تاریخی در ادامه به فعالیت‏های ابن تیمیه و پیروانش پرداخت و افزود: ابن تیمیه سالهای سال نوشت. آدم پر کاری بود و آثار زیادی دارد که توانسته است ادبیات جدیدی ایجاد کند و مبنای تفسیری و کلامی جدیدی را بنیان نهد تا جایی که نسل های بعد از او، به شدت با فلسفه و عرفان مخالف شدند.
توکلی گفت: "محمد بن عبد الوهاب "، گفته‏های ابن تیمیه را میدانی کرد و آن را گسترش داد. او مباحث کلامی ابن تیمیه را در حوزه‏های مختلف مطرح کرد.
وی در ادامه به نقش استعمار انگلیس در تقویت وهابیت پرداخت و گفت: انگلیس وقتی وهابیت را یک فرصتی برای خودش دید، از آن حمایت کرد و در تقویت و گسترش آن کوشید.
این استاد دانشگاه خواستار تحقیق درباره نقش انگلستان در تخریب میراث اسلامی در عربستان به ویژه تخریب قبور ائمه اطهار(ع) شد.
عضو هئیت علمی پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی افزود: اولین درگیری وهابیون در گذشته با الحوثی‏های یمن بود، آنها بعد از ابن عبدالوهاب درگیری‏های دیگری ایجاد کردند از جمله در روز عاشورا به کربلا حمله کردند و جنایات زیادی به بار آوردند.
این پژوهشگر، فعالیت‏های علمای وهابی را در راستای تفرقه در جهان اسلام و همسو با سیاست‎های استعماری انگلیس و آمریکا در منطقه ارزیابی کرد و گفت: کشورهای غربی همیشه بر تجزیه و کوچک‏تر شدن جهان اسلام تأکید داشته و دارند و هیچ گاه برای اتحاد دو منطقه از جهان اسلام کاری نکردند.
این استاد دانشگاه، به نقش انگلیس در تجزیه امپراتوری عثمانی و اینکه چگونه خانواده سعودی را در منطقه حجاز حاکم کردند، پرداخت و افزود: تلاش انگلیس در منطقه روی، کار آوردن شخصیت‏های بی پایه و بی ریشه بود مانند رضاخان پهلوی در ایران و خانواده ابن سعود در منطقه حجاز.
به گفته توکلی، انگلیس با حمایتش از خاندان سعودی و ابن عبد الوهاب در منطقه، شجره زقومی را در منطقه غرس کرد که تا ابد در جهان اسلام فتنه خواهد آفرید.
این پژوهشگر و کارشناس حوزه تاریخ معاصر، پیروزی انقلاب اسلامی در ایران را هشداری جدی برای وهابیت خواند و گفت: با پیروزی انقلاب اسلامی، وهابیت تلاش خود را در حوزه‏های آموزشی و تربیت نیروی فداکار برای خودش بیشتر کرد و به تربیت طلاب و آموزش آنها با مبانی فکری خاص خودش پرداخت و جریانات تکفیری بسیاری در نقاط مختلف جهان همچون مصر، پاکستان، افغاستان، سودان، سومالی و ... راه انداخت که متأسفانه در داخل کشورهای اسلامی از جمله ایران هم نیز شاهد گسترش این نوع مراکز آموزشی و تربیت طلاب اهل سنت ایرانی هستیم.
نویسنده کتاب "سبک شناسی تاریخ نگاری معاصر ایران " به اقدامات وهابیون در کشورهای منطقه خاورمیانه پرداخت و افزود: وهابیت یا جریانات تکفیری، مسلمانانی را که به دفاع از اسلام و حفظ عزت و کیان اسلامی می اندیشیدند را به جنگیدن با دیگر مسلمانان تنزل داد و اکنون هم جنگیدن با تشیع و سیطره بر جهان اسلام را مهمترین وظایف خود می داند.
توکلی در ادامه گفت: وهابیت با حمایت از جریاناهایی مانند القاعده و طالبان و دیگر جریانات تکفیری، به پدیده خطرناکی برای جهان اسلام تبدیل شده است و با اقداماتش راه را برای تجاوز آمریکا به افغانستان و عراق مهیا کرده است.
این پژوهشگر در پایان جلسه و پس از پرسش و پاسخ حضار، به نقش علامه فضل الله در منطقه و جهان اسلام پرداخت و گفت: علامه فضل الله نسلی فداکار برای جهان اسلام تربیت نمود و به همین دلیل است که عمده نیروهای مقاومت اسلامی حزب الله لبنان جزو شاگردان جلسات ایشان بودند.
توکلی افزود: علامه فضل الله در تقویت جریان مقاومت اسلامی در دوران معاصر نقش غیر قابل انکاری دارد و تلاش فراوانی برای بیداری جوامع اسلامی نسبت به خطر صهیونیسم کرد و خواستار نابودی اسرائیل بود.
این استاد دانشگاه اظهار داشت: علامه فضل الله، دین را با ابزارهای مدرن بیان می کرد و در شناسایی اسلام به عنوان ایدئولوژی انقلابی در اروپا، آفریقا و آمریکای لاتین نقش آفرین بود.