بخش اول/ دعوای فاطمیه برسر یک فلسفه سیاسی و حق حاکمیت الهی است
خطبه فاطمیه و اسلام ناب
حضرت بعد از سخن از توحید و ضرورت معرفت و شناخت و شکر و ارائه معارف متقن
و غیر شکاکانه در این حوزه، فلسفه بعثت و ره اورد بعثت و فضائل قران و
دفاع از آن به مثابه نقشه راه و نسخه آینده زندگی و ضرورت عدم التقاط و
تحجر راطرح می کنند سپس به فلسفه احکام و امامت و ولایت می رسند.
عدالت و جایگاه ان در اسلام ناب
فَجَعَلَ اللَّهُ ... الْعَدْلَ تَنْسيقاً لِلْقُلُوبِ عدالت در تفکر شیعی
موجب وحدت و نزدیکی دل ها می شود و نظم اجتماعی هم از همین جا می اید. یک
بحث در مور دمفهوم عدالت است، یک بحث در مورد نسبت عدالت با سایر ارمان
هاست.
در تاریخ تفکر بشری 5 مدل نظریه پردازی در مورد عدالت صورت گرفته است.
1- درک طبیعت گرایانه و ذات گرایانه، مبتنی بر نظم و تناسب و
موزونیت(وضع کل شیء فی موضعه) یعنی به یک نوع کاست اجتماعی اعتقاد یافتند
که به هر کس بر اساس شایستگی جایگاهی اعطا شده «برابری برای برابرها و
نابرابری برای نابرابرها» که جنبه فرد گرایانه دراد. از افلاطون و ارسطو
تا سنت اگوستین و اکویناس در این نحله اند.
2- مساوات طلبانه از سیسرون و روسو تا مارکس و انگلس. جمله معروف مارکس«از هرکس به اندازه توانایی و به هر کس به اندازه نیاز»
3- حق گرایانه(اعطاء کل ذی حق حقه)
4- شایسته گرایانه(هر دو این مفاهیم سرشار از ابهام است.)
5- روی کرد بی طرفی دولت(فرد گرایانه لیبرالی) از لاک، میل و پوپر تا راولز و رابرت نازیک.
در نگاه دینی عدالت با مفهوم حقیقت و فضیلت نسبت می یابد(ثم اعرف کل واحد
منهم ما ابلا و لا تضمن بلاء امری و الی غیره) و عمومیت یافتن عدالت هم در
ان مهم است.(و لیکن احب الامور الیک اوسطها فی العدل و اعمها فی العداو
اجمعها لرضی الرعیه)
عدالت و آزادی
در جهان مدرن دو تلقی کلان به آزادی از سیر حدود 200 تعریف آن می توان
دریافت که آزادی با دو معنای کلی و دو عرصه کلی درک می شود. آن چه آیزیا
برلین از ان به آزادی منفی(freedom from) و ازادی مثبت که حامل غایات
است(freedom for) تقسیم می کند. در نگاه ما تعریف دیگری هست و آن آزادی
برای که است. که مقوله عدالت پی گرفته می شود. با این نگاه آزادی در
چارچوب عدالت مطرح می شود. خود عدالت هم با وجود آن که غیت ارسال رسل است
(لیقوم الناس بالقسط) هدف نهایی نیست (ما خلفت الجن و الانس الا لیعبدون)
و یک هدف میانی نسبت به معرفت الله به حساب می اید. یعنیمعنویت و معرفت
الله تقدم رتبی بر عدالت دارد و عدالت تقدم رتبی بر آزادی. در این تفکر
ازادی اندیشه مطلق به جز افکار باطل اخلاقی وجود دارد(لا تقربو الزنی) حتی
در این جا تفکر در خدا هم نفی نشده (از شک و تفکر در آن به محض الایمان
یاد شده) در عرصه بیان در چارچوب منطق و اخلاق و عدم توطئه و تزویر و
توهین و برهم زدن نظم عمومی و براندزای به رسمیت شناخته شده حتی در مورد
مخالفین حکومت تا وقتی که به مرحله براندازی در نیامده اند. امام علی در
زمانی که خوارج مدام علیه او حمله می کردند گفت ان سکتوا ترکناهم و ان
تکلموا حاججناهم و ان افسدواقاتلناهم البته ایشان وقتی این آزادی به
توطئه می کشید نه طرح مبانی خویش حتی به تبعید بعضی هم حکم کرده است.
عدالت و توسعه
دو تفکر در این حوزه وجود دارد، از سه رهیافت کلی رادیکال، لیبرال و
مختلط، لیبرال ها به تقدم توسعه و تولید ثروت بر عدالت معتقدند و می گویند
نظم خود جوش (catallaxy) ایجاد می شود و ثروت پراکنش(trickle down) می
یابد. که اکثریت روشن فکران ما بر همین نسق می اندیشند. یک تفکر که ریشه
حدیثی دارد که معتقد به تقدم رتبی عدالت بر توسعه است(ان فی العدل سعه، لو
عدل بین الناس فاستغنوا) در این نگاه نمی شود بگوییم یک عده زیر چرخ های
توسعه له شوند هر توسعه اگر به عدالت نینجامد چه در بعد عدالت توزیعی چه
تخصیص منابع و.... رد شده است. ان چیزی که رهبری در نماززجمعه گفتند در
روند اجرای عدالت آقای احمدی نژاد از هاشمی به ایشان نزدیک تر است به همین
دو نگاه بر می گردد.
عدالت و وحدت
در اسلام ناب با لاپوشانی مسائل و پذیرش ظلم برای تحقق وحدت مسائل حل نمی
شود. عدالت برقرار شود همه به وحدت می رسند(و لیکن احب الامور الیک اوسطها
فی الحق و اعمها فی العدل و اجمعها لرضی الرعیة فان سخط العامة یجحف برضی
الخاصة و ان سخط الخاصة یغتفر مع رضی العامة)
وَ طاعَتَنا نِظاماً لِلْمِلَّةِ وَ اِما مَتَنا اَماناً لِلْفُرْقَةِ
(در این جا باز به همان فلسفه سیاسی و اثرات آن را بر نظم امور و وحدت
جامعه می بینیم) وَ الْجِهادَ عِزّاً لِلْاِسْلامِ، و....(هم عزت مسلمین
یک اصل است هم جهاد برای آزادی از جبرهای فیزیکی و غیر آن است) وَ
الْاَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ مَصْلِحَةً لِلْعامَّةِ (این که در اسلام ناب
همه نسبت به هم مسئولند و این که اقامه حدود و حقوق در روایات به امر به
معروف منوط شده است ریشه اش همین جاست شهید بهشتی میگفت جامعه اسلامی
جامعه مردم فضول است نه بره ها) ...قَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ ... مائِلاً
عَنْ مَدْرَجَةِ الْمُشْرِكينَ، ضارِباً ثَبَجَهُمْ، اخِذاً
بِاَكْظامِهِمْ،(ظلم و استکبار ستیزی به عنوان یک اصل بنیادین دینی در
ادامه تولی و تبری همین جا معنامی یابد، لا یقیم هذا الامر الا من لا
یصانع و لا یضارع و لا یتبع المطامع، )... وَ فُهْتُمْ بِكَلِمَةِ
الْاِخْلاصِ في نَفَرٍ مِنَ الْبيضِ الْخِماص(اخلاص در جامعه به سبب
مجاهدت و هزینه دادن عده ای از افراد پیش می اید نه بر اساس اعمال
قاعدین)قَذَفَ اَخاهُ في لَهَواتِها، فَلا يَنْكَفِيءُ حَتَّى يَطَأَ
جِناحَها بِأَخْمَصِهِ، وَ يَخْمِدَ لَهَبَها بِسَيْفِهِ، مَكْدُوداً في
ذاتِ اللَّهِ، مُجْتَهِداً في اَمْرِ اللَّهِ، قَريباً مِنْ
رَسُولِاللَّهِ، سَيِّداً في اَوْلِياءِ اللَّهِ، مُشَمِّراً ناصِحاً
مُجِدّاً كادِحاً، لا تَأْخُذُهُ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لائِمٍ. (مجاهده و
مبارزه و اخلاص مسئله ای است که در همین چارچوب معنامی یابد.) وَ اَنْتُمَ
في رَفاهِيَّةٍ مِنَ الْعَيْشِ، و ادِعُونَ فاكِهُونَ آمِنُونَ،
تَتَرَبَّصُونَ بِنَا الدَّوائِرَ، وَ تَتَوَكَّفُونَ الْاَخْبارَ، وَ
تَنْكُصُونَ عِنْدَ النِّزالِ، وَ تَفِرُّونَ مِنَ الْقِتالِ. (امام راحل
می گفت مبارزه با رفاه طلبی سازگار نیست. این جا نسبت ولایت یافتن افراد
هم مشخص می شود کسانی ولایت می یابند که در عرصه مبارزه هستند ) فَلَمَّا
اِختارَ اللَّهُ لِنَبِيِّهِ دارَ اَنْبِيائِهِ وَ مَأْوى اَصْفِيائِهِ،
ظَهَرَ فيكُمْ حَسْكَةُ النِّفاقِ، وَ سَمَلَ جِلْبابُ الدّينِ، وَ نَطَقَ
كاظِمُ الْغاوينَ، وَ نَبَغَ خامِلُ الْاَقَلّينَ، وَ هَدَرَ فَنيقُ
الْمُبْطِلينَ، فَخَطَرَ في عَرَصاتِكُمْ، وَ اَطْلَعَ الشَّيْطانُ
رَأْسَهُ مِنْ مَغْرَزِهِ، هاتِفاً بِكُمْ، فَأَلْفاكُمْ لِدَعْوَتِهِ
مُسْتَجيبينَ، وَ لِلْغِرَّةِ فيهِ مُلاحِظينَ، ثُمَّ اسْتَنْهَضَكُمْ
فَوَجَدَكُمْ خِفافاً، وَ اَحْمَشَكُمْ فَاَلْفاكُمْ غِضاباً،
فَوَسَمْتُمْ غَيْرَ اِبِلِكُمْ، وَ وَرَدْتُمْ غَيْرَ مَشْرَبِكُمْ.
(درامدن و عقب گردها بعد از آغاز انقلاب و شروع کشمکش ها و قدرت طلبی ها
بعد از رفتن رهبر انقلاب اغاز می شود)هذا، وَ الْعَهْدُ قَريبٌ،
وَالْكَلْمُ رَحيبٌ، وَ الْجُرْحُ لَمَّا يَنْدَمِلُ، وَ الرَّسُولُ
لَمَّا يُقْبَرُ، اِبْتِداراً زَعَمْتُمْ خَوْفَ الْفِتْنَةِ، اَلا فِي
الْفِتْنَةِ سَقَطُوا، وَ اِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحيطَةٌ بِالْكافِرينَ. (به
بهانه این که مسائل مملکت به هم می ریزد بر خلاف قانون به صحنه می ایند که
ما می خواهیم کشور را از خطر نجات دهیم و کشور را ملتهب می کنند. به تحقیق
در فتنه افتادند. یک شاخصه مهم خط امام و اسلام ناب همین پافشاری بر اصول
و قانون است.)فَهَيْهاتَ مِنْكُمْ، وَ كَيْفَ بِكُمْ، وَ اَنَّى
تُؤْفَكُونَ، وَ كِتابُ اللَّهِ بَيْنَ اَظْهُرِكُمْ، اُمُورُهُ ظاهِرَةٌ،
وَ اَحْكامُهُ زاهِرَةٌ، وَ اَعْلامُهُ باهِرَةٌ، و زَواجِرُهُ لائِحَةٌ،
وَ اَوامِرُهُ واضِحَةٌ، وَ قَدْ خَلَّفْتُمُوهُ وَراءَ ظُهُورِكُمْ،
أَرَغْبَةً عَنْهُ تُريدُونَ؟ اَمْ بِغَيْرِهِ تَحْكُمُونَ؟ بِئْسَ
لِلظَّالمينَ بَدَلاً، وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْاِسْلامِ ديناً فَلَنْ
يُقْبَلَ مِنْهُ، وَ هُوَ فِي الْاخِرَةِ مِنَ الْخاسِرينِ.(قانون دین و
خط انقلاب وبرنامه های غیر التقاطی و اجتهادی را رها می کنند و به سراغ
برنامه های دیگر و تحجر و التقاط می روند. این اجتهاد ناب که مطرح شد به
عنوان یک شاخص اسلام نای در همین جا پیاه دارد )ثُمَّ لَمْ تَلْبَثُوا
اِلى رَيْثَ اَنْ تَسْكُنَ نَفْرَتَها، وَ يَسْلَسَ قِيادَها،ثُمَّ
اَخَذْتُمْ تُورُونَ وَ قْدَتَها، وَ تُهَيِّجُونَ جَمْرَتَها، وَ
تَسْتَجيبُونَ لِهِتافِ الشَّيْطانِ الْغَوِىِّ، وَ اِطْفاءِ
اَنْوارِالدّينِ الْجَلِيِّ، وَ اِهْمالِ سُنَنِ النَّبِيِّ الصَّفِيِّ،
تُسِرُّونَ حَسْواً فِي ارْتِغاءٍ، وَ تَمْشُونَ لِاَهْلِهِ وَ وَلَدِهِ
فِي الْخَمَرِ وَ الضَّرَّاءِ، وَ نَصْبِرُ مِنْكُمْ عَلى مِثْلِ حَزِّ
الْمَدى، وَ وَخْزِالسنانفىالحشا. (علیه انقلابیون اصلی برنامه می ریزند
و فتنه آغاز می کنند) اَفَعَلى عَمْدٍ تَرَكْتُمْ كِتابَ اللَّهِ وَ
نَبَذْتُمُوهُ وَراءَ ظُهُورِكُمْ... فَنِعْمَ الْحَكَمُ اللَّهُ، وَ
الزَّعيمُ مُحَمَّدٌ، وَ الْمَوْعِدُ الْقِيامَةُ، وَ عِنْدَ السَّاعَةِ
يَخْسِرُ الْمُبْطِلُونَ، وَ لا يَنْفَعُكُمْ اِذْ تَنْدِمُونَ، وَ
لِكُلِّ نَبَأٍ مُسْتَقَرٌّ، وَ لَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ يَأْتيهِ
عَذابٌ يُخْزيهِ، وَ يَحِلُّ عَلَيْهِ عَذابٌ مُقيمٌ.
( برنامه های دین را کنار زدند برنامه های التقاطی را آوردند اول به بهانه
تبیین انقلاب از رهبری کاریزمایی اغاز کردند بعد در دام نظریه های دیگر
افتادند. ) سَرْعانَ ما اَحْدَثْتُمْ وَ عَجْلانَ ذا اِهالَةٍ، وَ لَكُمْ
طاقَةٌ بِما اُحاوِلُ، وَ قُوَّةٌ عَلى ما اَطْلُبُ وَ اُزاوِلُ.
اَتَقُولُونَ ماتَ مُحَمَّدٌ؟ .... اُعْلِنَ بِها، كِتابُ اللَّهِ جَلَّ
ثَناؤُهُ في اَفْنِيَتِكُمْ، وَ في مُمْساكُمْ وَ مُصْبِحِكُمْ، يَهْتِفُ
في اَفْنِيَتِكُمْ هُتافاً وَ صُراخاً وَ تِلاوَةً وَ اَلْحاناً، وَ
لَقَبْلَهُ ما حَلَّ بِاَنْبِياءِ اللَّهِ وَ رُسُلِهِ، حُكْمٌ فَصْلٌ وَ
قَضاءٌ حَتْمٌ. «وَ ما مُحَمَّدٌ اِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ
قَبْلِهِ الرُّسُلُ اَفَاِنْ ماتَ اَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى
اَعْقابِكُمْ وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ
شَيْئاً وَ سَيَجْزِى اللَّهُ شَيْئاً وَ سَيَجْزِى اللَّهُ
الشَّاكِرينَ». (رفتن بنیان گذار و برگشن مردم به ان چه قبل آن بودند)
ايهاً بَنيقيلَةَ! ءَ اُهْضَمُ تُراثَ اَبي وَ اَنْتُمْ بِمَرْأى مِنّي
وَ مَسْمَعٍ وَ مُنْتَدى وَ مَجْمَعٍ، تَلْبَسُكُمُ الدَّعْوَةُ وَ
تَشْمَلُكُمُ الْخُبْرَةُ، وَ اَنْتُمْ ذَوُو الْعَدَدِ وَ الْعُدَّةِ وَ
الْاَداةِ وَ الْقُوَّةِ، وَ عِنْدَكُمُ السِّلاحُ وَ الْجُنَّةُ،
تُوافيكُمُ الدَّعْوَةُ فَلا تُجيبُونَ، وَ تَأْتيكُمُ الصَّرْخَةُ فَلا
تُغيثُونَ، وَ اَنْتُمْ مَوْصُوفُونَ بِالْكِفاحِ، مَعْرُوفُونَ
بِالْخَيْرِ وَ الصَّلاحِ، وَ النُّخْبَةُ الَّتي انْتُخِبَتْ، وَ
الْخِيَرَةُ الَّتِي اخْتيرَتْ لَنا اَهْلَ الْبَيْتِ. ....فَاَنَّى
حِزْتُمْ بَعْدَ الْبَيانِ، وَاَسْرَرْتُمْ بَعْدَ الْاِعْلانِ، وَ
نَكَصْتُمْ بَعْدَ الْاِقْدامِ، وَاَشْرَكْتُمْ بَعْدَ الْايمانِ؟
بُؤْساً لِقَوْمٍ نَكَثُوا اَيْمانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ، وَ
هَمُّوا بِاِخْراجِ الرَّسُولِ وَ هُمْ بَدَؤُكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍ،
اَتَخْشَوْنَهُمْ فَاللَّهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ
مُؤمِنينَ. (مسئله نقش خواص در لحظه های تاریخ ساز مسئله مهمی است که باید
به ان توجه جدی کرد. یک شاخص در اسلام ناب همین است که میزان حال افراد
است، و ملاک ارزش گذاری ها پایبندی به این اصول در حال است نه صرف سوابق
و...)....سُبْحانَاللَّهِ، ما كانَ اَبي رَسُولُاللَّهِ عَنْ كِتابِ
اللَّهِ صادِفاً، وَ لا لِاَحْكامِهِ مُخالِفاً، بَلْ كانَ يَتْبَعُ
اَثَرَهُ، وَ يَقْفُو سُوَرَهُ، اَفَتَجْمَعُونَ اِلَى الْغَدْرِ
اِعْتِلالاً عَلَيْهِ بِالزُّورِ، وَ هذا بَعْدَ وَفاتِهِ شَبيهٌ بِما
بُغِيَ لَهُ مِنَ الْغَوائِلِ في حَياتِهِ، هذا كِتابُ اللَّهِ حُكْماً
عَدْلاً وَ ناطِقاً فَصْلاً (بهانه بودن با بنیان گذار کافی نیست، اصل پای
بندی به ان اصول است و عدم آلودن ان به التقاط یا کم و زیاد کردن ان برای
منافع)....مَعاشِرَ الْمُسْلِمينَ الْمُسْرِعَةِ اِلى قيلِ الْباطِلِ،
الْمُغْضِيَةِ عَلَى الْفِعْلِ الْقَبيحِ الْخاسِرِ، اَفَلا
تَتَدَبَّرُونَ الْقُرْانَ اَمْعَلي قُلُوبٍ اَقْفالُها، كَلاَّ بَلْ
رانَ عَلى قُلُوبِكُمْ ما اَسَأْتُمْ مِنْ اَعْمالِكُمْ، فَاَخَذَ
بِسَمْعِكُمْ وَ اَبْصارِكُمْ، وَ لَبِئْسَ ما تَأَوَّلْتُمْ، وَ ساءَ ما
بِهِ اَشَرْتُمْ، وَ شَرَّ ما مِنْهُ اِعْتَضْتُمْ(قرآن ملاک تصمیم گیری
ها و تعیین جبهه هاست نه نظرات فردی که در نهج البلاغه هم می گوید الا ان
الحق لا یعرف باقدار الرجال و لکن اعرف حق تعرف اهله)
محمدصادق شهیازی
بخش اول/ دعوای فاطمیه برسر یک فلسفه سیاسی و حق حاکمیت الهی است
نظرات کاربران :