مهمترين موضوعي که هم اکنون بايد در دستور کار وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و دانشگاههاي سراسر کشور قرار بگيرد، راه اندازي کرسي‌هاي نظريه پردازي و آزادانديشي است. اين موضوع بارها و در فرمايشات رهبر معظم انقلاب اسلامي مورد تاکيد قرار گرفته است و چنانچه اين مسأله از سوي مسوولان مغفول نمانده بود، تاکنون سالها از برگزاري اين کرسي‌ها در دانشگاهها مي‌گذشت.
راه اندازي کرسي‌هاي نظريه پردازي باعث مي‌شود که در فضاي دانشگاهي، گروه‌هاي مختلف حرف‌هاي خود را بيان کنند و اين حرف‌ها از سوي دانشجويان و اساتيد شنيده شده و سپس مخاطب تصميم مناسبي نسبت به آنچه که مورد بحث قرار گرفته بگيرد.
با برپايي کرسي‌هاي نظريه پردازي و آزادانديشي، مخاطب مي‌تواند با شنيدن گفته‌هاي ديگران نسبت به يک موضوع چالش برانگيز، به حقيقت دست يابد.
البته برپايي اين کرسي‌ها نيازمند حاکم شدن شنيدن حرف و سخن مخالف است، زيرا در اين زمينه، گروه‌هاي موافق و مخالف يک موضوع، نظرات خود را ايراد کرده و تصميم گيري را به عهده مخاطب مي‌گذارند. در اين صورت فضاي تفکر و تعامل بر فضاي دانشگاه ها حاکم خواهد شد.
در همين زمينه، رهبر معظم انقلاب اسلامي در ديدارهاي مختلف با دانشگاهيان، اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي، و طلاب و پژوهشگران حوزه‌هاي علميه بارها بر راه اندازي کرسي هاي آزادانديشي تاکيد کرده و اين موضوع را راهي براي رسيدن به حقيقت ناب در ميان دانشگاهيان اعلام کرده‌اند.

**تراز علم در کشور منفي است
رهبر معظم انقلاب اسلامي در ديدار با استادان و دانشجويان کردستان‏ فرمودند: رابطه بين کشورها در زمينه علم بايد رابطه صادرات و واردات باشد؛ يعنى در آن تعادل و توازن وجود داشته باشد؛ همچنانى ‏که در باب مسائل اقتصادى و بازرگانى. اگر کشورى وارداتش بيشتر از صادراتش شد، ترازش منفى مي‌شود و احساس غبن مي‌کند. در زمينه علم هم بايد همين جور باشد، علم را وارد کنيد، عيبى ندارد؛ اما حداقل به همان اندازه که وارد مي‌کنيد - يا بيشتر - صادر کنيد. بايد جريان دو طرفه باشد، و الا اگر شما دايماً ريزه‏خوار خوان علم ديگران باشيد، اين پيشرفت نيست. علم را بگيريد، طلب کنيد، از ديگران فرا بگيريد؛ اما شما هم توليد کنيد و به ديگران بدهيد. مواظب باشيد تراز بازرگانى شما در اينجا هم منفى نباشد. متأسفانه در اين يکى دو قرن شکوفايى علم در دنيا، تراز ما تراز منفى بوده است. از اول انقلاب کارهاى خوبى شده؛ اما اين کارها بايستى با سرعت و شدت هرچه بيشتر ادامه پيدا کند. البته منظورم فقط هم علوم طبيعى نيست؛ اهميت علوم انسانى کمتر از آن نيست: جامعه‏شناسى، روانشناسى، فلسفه. نظريه‏هاى جامعه‏شناسى غرب، مثل قرآن براى بعضى‏ها معتبر است؛ از قرآن هم معتبرتر! فلان جامعه‏شناس اين جورى گفته؛ اين ديگر برو برگرد ندارد! چرا؟! بنشينيد فکر کنيد؛ نظريه‏پردازى کنيد؛ از موجودى اين دانش‌ها در دنيا استفاده کنيم؛ بر آن چيزى بيفزاييم و نقاط غلط آن را برملا کنيم. اين از جمله کارهايى است که جزو الزامات حتمى پيشرفت است.

**طلاب حوزه‌هاي علميه قم پيشقدم راه اندازي کرسي‌هاي آزادانديشي شوند
رهبر معظم انقلاب همچنين در ديدار جمعى از اساتيد، فضلا، مبلغان و پژوهشگران حوزه‏هاى علميه کشور، بر ايجاد کرسي هاي نظريه پردازي در حوزه‌هاي علميه تاکيد مي‌کنند: يک نفرى نظر فقهى مي‌دهد، نظر شاذّى است. خيلى خوب، قبول نداريد، کرسى نظريه‏پردازى تشکيل بشود و مباحثه بشود؛ 5 نفر، 10 نفر فاضل بيايند اين نظر فقهى را رد کنند با استدلال؛ اشکال ندارد. نظر فلسفى‏اى داده مي شود همين جور، نظر معارفى و کلامى‏اى داده مي‌شود همينجور. مسأله تکفير و رمى و اين حرف‌ها را بايستى از حوزه ورانداخت؛ آن هم در داخل حوزه نسبت به علماى برجسته و بزرگ؛ يک گوشه‏اى از حرفشان با نظر بنده حقير مخالف است، بنده دهن باز کنم رمى کنم؛ نمي‌شود اينجورى. اين را بايد از خودِ داخل طلبه‏ها شروع کنيد. اين يک چيزى است که جز از طريق خودِ طلبه‏ها و تشکيل کرسي‌هاى مباحثه و مناظره و همان نهضت آزادفکرى و آزادانديشى که عرض کرديم، ممکن نيست. اين را عرف کنيد در حوزه علميه؛ در مجلات، در نوشته‏ها گفته شود. يک حرف فقهى يک نفر مي‌زند، يک نفر رساله‏اى بنويسد در ردّ او؛ کسى او را قبول ندارد، رساله‏اى در ردّ او بنويسيد. بنويسند، اشکال ندارد؛ با هم بحث علمى بکنند. بحث علمى به نظر من خوب است.

**ترويج نظريه پردازي وظيفه شوراي عالي انقلاب فرهنگي است
رهبر انقلاب علاوه بر اين، در ديدار با اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي، ترويج نظريه پردازي را وظيفه اين شورا دانستند و فرمودند: درباره «ترويج نظريه‏پردازى و توليد علم» که جزو شوراها و کار شماست، بنا شد من به آقاى رئيس‏جمهور سفارش کنم که از لحاظ مالى کمک کنند که اين شورا دنبال شود. ان‏شاءاللَّه کمک کنيد! واقعاً فکر کنيد، تا اين شوراى اقمارى بتواند اين کار را در اين زمينه بکند و بعد هم عملياتى شود؛ صرفِ بيان و آرزو نباشد. گاهى بعضى از مسؤولان پيش ما مى‏آيند و درباره حوزه مسؤوليت خودشان مى‏گويند ما بايد اين کار را بکنيم، ما بايد آن کار را بکنيم؛ من به اينها مى‏گويم: برادر! اين «بايد»ها را من بايد به شما بگويم که بايد اين کار را بکنيد، بايد آن کار را بکنيد؛ شما بايد بگويى چه کار مى‏کنى، چه کار کردى، چه کار مى‏خواهى بکنى؛ «بايد» فايده‏اى ندارد. اينکه حالا ما بنشينيم تا اين شورا به عنوان يک مسؤول بايد اين کارها را انجام بدهد، بايد ندارد، بايدش معلوم است؛ بکنيد؛ بايد تحقق پيدا کند.

**نظريه پردازي وظيفه اصلي دانشجويان
رهبر معظم انقلاب اسلامي، در ديدار ديگري که با اساتيد و دانشجويان دانشگاههاى شيراز داشتند، نظريه پردازي را وظيفه اصلي دانشجويان دانستند و تاکيد کردند: شما که در دانشگاهيد، فعاليت شما فعاليت دانشگاهى است؛ بايد درس بخوانيد، تحقيق کنيد، به فکر نظريه‏سازى باشيد. الگو گرفتن بى قيد و شرط از نظريه‏پردازهاى غربى و شيوه ترجمه‏گرايى را غلط و خطرناک بدانيد. ما در زمينه علوم انسانى احتياج داريم به نظريه‏سازى. بسيارى از حوادث دنيا حتى در زمينه‏هاى اقتصادى و سياسى و غيره، محکومِ نظرات صاحب‌نظران در علوم انسانى است؛ در جامعه‏شناسى، در روان‏شناسى، در فلسفه؛ آنها هستند که شاخص‌ها را مشخص مي‌کنند. در اين زمينه‏ها ما بايد نظريه‏پردازى‏هاى خودمان را داشته باشيم و بايد کار کنيم؛ بايد تلاش کنيم؛ دانشجو بايد تلاش کند. دانشجو و محيط دانشگاه بايد نگاه کلان به هدفهاى انقلاب داشته باشد؛ دنبال آنها برود. مراقب باشيد دشمن نتواند از محيط دانشگاه و از عنصر دانشجو و استاد استفاده کند. اين آن چيزى است که من روى آن تأکيد مي‌کنم. مى‏بينيد يک حادثه کوچکى اتفاق مى‏افتاد، حالا در همين دانشگاه خودتان، يک تعدادى مثلاً شايد در يک قضيه‏اى گله‏مندند، معترضند؛ ببينيد بلافاصله در دنيا روى آن تفسير مي‌گذارند، تحليل مي‌گذارند، نه با جهتى که آن دانشجو به خاطر آن جهت اين حرکت را انجام داده، اين اقدام را کرده، بلکه درست در نقطه مقابل آن جهت. يعنى حاکميت را، نظام را، اسلام را زير سؤال مي‌برند با اين وسائل. بايد هوشيار بود؛ در محيط دانشگاه اين هوشيارى از هميشه لازمتر است.