فصل اول: حقوق و مسؤليتهاي سلامت جسمي و رواني زنان
47ـ حق برخورداري از سلامت جسمي و رواني در زندگي فردي، خانوادگي و اجتماعي با توجه به ويژگيهاي زنان در مراحل مختلف زندگي و مسئوليت حفاظت از آن
48ـ حق بهرهمندي از بهداشت (محيط، كار و ...) و اطلاعات و آموزشهاي مورد نياز
49ـ حق مشاركت زنان در سياستگذاري، قانونگذاري، مديريت، اجرا و نظارت در زمينه بهداشت و درمان، بويژه درخصوص زنان
50ـ حق بهرهمندي از برنامهها و تسهيلات بهداشتي و درماني مناسب جهت پيشگيري از بيماري و درمان بيماريهاي جسمي و اختلالات رواني زنان
51ـ حق زنان در انتخاب فرد و مركز ارائه كنندة خدمت در امر سلامت، بر اساس ضوابط اسلامي و استانداردهاي علمي و پزشكي و بهرهمندي از اطلاعات مناسب و كافي براي انتخاب آگاهانه و بهينه آنان
52ـ حق آگاهي و مشاركت زنان در تصميمگيريهاي مربوط به كنترل باروري و تنظيم خانواده
53ـ حق دسترسي فراگير و عادلانه به امكانات ورزشي و آموزشي در زمينه تربيت بدني و تفريحات سالم
54ـ حق پرورش و شكوفايي استعدادهاي ورزشي و حضور در ميادين ورزشي در سطح ملي و بينالمللي متناسب با موازين اسلامي
55ـ حقبرخورداري از بهداشت باروري و بارداري،زايمانسالم، مراقبتهايبهداشتيپس از زايمان با استفاده از زنان متخصصوپيشگيري و درمان بيماريهايشايع زنان، بيماريهايمقاربتي و نازايي آنان
56ـ حق برخورداري از خدمات مشاورهاي و آزمايشهاي پزشكي به منظور اطمينان از سلامت كامل مرد در امر ازدواج و در حين ازدواج
57ـ حق بهرهمندي دختران بيسرپرست، زنان مطلّقه، بيوه، سالخورده و خودسرپرست نيازمند از بيمههاي عمومي، خدمات مددكاري و بيمههاي خاص بويژه در بخش بهداشت و درمان
58ـ حق بهرهمندي زنان و دختران آسيبديده جسمي، ذهني، رواني و در معرض آسيب از امدادرساني و توانبخشي مناسب
59ـ حق بهرهمندي از تغذيه سالم خصوصاً دردوران بارداري و شيردهي و وظيفه مراقبت از كودك و تغديه مناسب او، با اولويت استفاده از شير مادر
فصل دوم: حقوق و مسؤليتهاي فرهنگي و معنوي زنان
الف: فرهنگ عمومي
60ـ حق و مسئوليت در كسب و افزايش آگاهي نسبت به شخصيت، حقوق و نقش خويش در عرصههاي مختلف زندگي منطبق با آيين مقدس اسلام
61ـ حق مصونيت از تعرض گفتاري و رفتاري ديگران و مسئوليت گفتار و رفتار خويش همراه با احترام نسبت به اعضاي جامعه .
62ـ حق و مسئوليت برخورداري از امكان عمل به احكام اسلامي در پوشش اسلامي و مسئوليت رعايت عفاف در جامعه
63ـ حق و مسئوليت ارتقاي بينش، منش و كنش ديني و انساني و مصونيت از ناهنجاريهاي فرهنگي و اخلاقي و رفع آنها
64ـ حق شركت در اجتماعات عبادي، فرهنگي و سياسي
65ـ حق توليد برنامهها و كالاهاي فرهنگي سالم و بهرهمندي از آنها
66ـ حق تشكيل و اداره مراكز و سازمانهاي فرهنگي- هنري توسط زنان به منظور تربيت زنان متعهد و متخصص جهت توسعه فعاليتهاي فرهنگي آنان
67ـ حق تبادل اطلاعات و ارتباطات فرهنگي سازنده در ابعاد ملي و بينالمللي
68ـ حق و مسئوليت زنان در ترويج معارف و فرهنگ اسلام و ارائه الگوي زن مسلمان در سطح ملي و بينالمللي
69ـ حق و مسئوليت زنان در ايجاد همگرايي با رويكرد اخلاقي، ديني در مسائل زنان در سطوح بينالمللي
70ـ حق مشاركت در سياستگذاري، قانونگذاري، اجرا و نظارت در امور فرهنگي بويژه درخصوص مسائل زنان
71ـ حق و مسئوليت آگاهي و كسب مهارتهاي لازم در مديريت خانه و خانواده، تربيت و پرورش فرزند و مقابله با آسيبهاي فرهنگي و اجتماعي
72ـ حق بهرهمندي از نظارت مستمر بر فعاليتهاي فرهنگي مرتبط با زنان به منظور حفظ شخصيت، حرمت و كرامت انساني زن در محصولات فرهنگي
73ـ حق بهرهمندي از مراكز فرهنگي ويژه بانوان با رعايت ضوابط اسلامي، با توجه به خصوصيات روحي و جسمي آنان و با اولويت مناطق محروم
74ـ حق برخورداري زنان آسيب ديده و آسيب پذير اجتماعي از حمايتهاي مناسب به منظور بهبود وضعيت فرهنگي خود و جامعه
75ـ مسئوليت زنان در محافظت از استقلال فرهنگي، هويت اسلامي- ايراني و همبستگي ملي در فعاليتهاي فرهنگي- آموزشي
ب: آموزش
76ـ حق سواد آموزي عمومي، ارتقاي آموزشي و برخورداري از امكانات آموزش و پرورش براي زنان
77ـ حق تحصيل در آموزش عالي تا بالاترين سطح علمي
78ـ حق كسب مهارتها و آموزشهاي تخصصي بصورت كمي و كيفي تا بالاترين سطوح
79ـ حق برخورداري زنان و دختران مناطق محروم از حمايتهاي خاص در امر آموزش
80ـ حق و مسئوليت در تدوين برنامههاي درسي و متون آموزشي
81ـ حق و مسئوليت در برخورداري از جايگاه شايسته و متناسب با نقش، شأن و منزلت زنان در متون درسي و آموزشي
82ـ حق مشاركت بانوان در سياستگذاري و تصميمگيري و مديريتهاي آموزشي، علمي و حضور فعال در مجامع فرهنگي و علمي داخلي و بينالمللي
83ـ حق شناسايي، حمايت و بهرهمندي از توانمنديهاي بانوان داراي استعدادهاي درخشان و مسئوليت آنها در تأمين نيازهاي كشور
84ـ حق بانوان معلول جسمي و ذهني نسبت به برخورداري از حمايتهاي لازم در زمينه آموزش و پرورش، دستيابي به آموزش عالي و آموزشهاي فني و حرفهاي متناسب با استعداد و ميزان معلوليت آنان
ج: پژوهش
85ـ حق پژوهش، تأليف، ترجمه و انتشار كتب، مقالات در نشريات عمومي و تخصصي با رعايت صداقت، امانت و مصلحت جامعه
86ـ حق برخورداري از حمايتهاي لازم نسبت به منابع و امكانات درخصوص تحقيق در مسائل زنان و تربيت نيروي انساني محقق و حق آگاهي از اطلاعات و نتايج تحقيقات در زمينههاي مختلف
87ـ حق بهرهمندي از حمايت در آثار علمي- پژوهشي زنان و گسترش مراكز تحقيقاتي با مديريت زنان
88ـ مسئوليت زنان پژوهشگر در ارائه ديدگاه و تبيين دستاوردهاي مثبت ديني و ملي در زمينه مسائل زنان به جهانيان
فصل سوم: حقوق و مسؤليتهاي اقتصادي زنان
الف: حقوق و مسؤليتهاي مالي در خانواده
89ـ حق بهرهمندي از نفقه در ازدواج دائم مطابق با شأن زن، توسط شوهر يا توسط پدر و فرزند در صورت نياز زن و توانمندي آنان
90ـ حق برخورداري از ماترك متوفي و وصاياي مالي آن طبق قوانين اسلامي
91ـ حق وقف، پذيرش وقف و رسيدگي به آن
92ـ حق پذيرش وكالت يا وصايت در امور اقتصادي
93ـ حق تعيين مهريه و دريافت آن از همسر و هر گونه دخل و تصرف در آن94ـ حق برخورداري از مستمري در صورت فوت پدر، همسر و فرزند طبق قانون يا قرارداد
95ـ حق برخورداري وراث قانوني از حقوق بازنشستگي زن كارمند متوفّي
96ـ حق پذيرش قيمومت مالي فرزندان و مسئوليت رعايت حقوق اقتصادي فرزند
97ـ حق برخورداري زنان و دختران از حمايتهاي لازم در صورت فقر، طلاق، معلوليت، بيسرپرستي، بدسرپرستي و ايجاد امكانات جهت توانبخشي و خودكفايي آنها
98ـ حق دريافت دستمزد از همسر در برابر انجام امور خانهداري در صورت تقاضا و حق حمايت از تأثير كار زن در منزل بر اقتصاد خانواده و درآمد ملي
ب: حقوق و مسؤليتهاي اشتغال و مشاركت اقتصادي زنان
99ـ حق مالكيت بر اموال و دارايي شخصي و بهرهبرداري از آنها با رعايت حدود شرعي و قانوني
100ـ حق زنان در انعقاد قراردادها و ايقاعات
101ـ حق اشتغال بعد از رسيدن به سن قانوني كار و آزادي انتخاب شغل و بكارگيري سرمايههاي فردي و مسئوليت رعايت قوانين اسلامي در كسب درآمد و نحوه مصرف آن
102ـ حق بهرهمندي زنان از اطلاعات، آموزشها و كسب مهارتها و امكانات كار جهت اشتغال مناسب و حق برخورداري از حمايت در اين امور براي زنان خودسرپرست (مستقل ـ غيروابسته) و سرپرست خانوار
103ـ حق برخورداري زنان از مشاوره شغلي و كاريابي توسط بانوان
104ـ حق برخورداري از مزد و مزاياي برابر، در شرايط كار مساوي با مردان و ساير زنان
105ـ حق بهرهمندي از امنيت شغلي، اخلاقي و ايمني و مسئوليت رعايت عفاف در محيط كار
106ـ حق معافيت زنان از كار اجباري، خطرناك، سخت و زيان آور در محيط كار
107ـ حق برخورداري از تسهيلات و ضوابط و قوانين متناسب با مسؤليتهاي خانوادگي (همسري – مادري) زنان در جذب، بكارگيري، ارتقاء و بازنشستگي آنان در زمان اشتغال
108ـ حق برخورداري از تأمين اجتماعي و تسهيلات اقتصادي
109ـ حق مشاركت زنان در سياستگذاريهاي اقتصادي و ايجاد و اداره تشكلهاي اقتصادي و عضويت در آنها
110ـ حق و مسئوليت دريافت و پرداخت ديه و خسارات بر اساس قوانين و مقررات
111ـ حق برخورداري از حمايتهاي قانوني مناسب و كارآمد براي ممانعت از بهرهكشي و تجارت و جلوگيري از بكارگيري زنان و دختران در مشاغل غيرقانوني و غير مشروع
فصل چهارم: حقوق و مسؤليتهاي سياسي زنان
الف: حقوق و مسؤليتهاي زنان در سياست داخلي
112ـ حق و مسئوليت كسب آگاهي و مشاركت و نقشآفريني در تعيين مقدرات اساسي كشور جهت حفظ و تحكيم نظام اسلامي
113ـ حق و مسئوليت مشاركت در امور جامعه و نظارت بر آن جهت هدايت جامعه بسوي معنويت و فضايل اخلاقي و پيراستن آن از ناهنجاريهاي اخلاقي و رفتاري
114ـ حق آزادي قلم، بيان، اجتماعات با رعايت موازين
115ـ حق تأسيس احزاب و ديگر تشكلهاي سياسي و فعاليت در آنها با رعايت حفظ استقلال كشور، وحدت ملي و مصالح نظام اسلامي.
116ـ حق شركت در انتخابات و انتخاب شدن در مجلس يا شوراهاي مختلف، مشاركت در برنامهريزيهاي دولتي و تصدي مديريت هاي عالي با رعايت موازين
ب: حقوق و مسؤليتهاي زنان در سياست بينالمللي
117ـ حق و مسئوليت آگاهي از رويدادها و مسائل سياسي جهان، بويژه جهان اسلام
118ـ حق توسعه ارتباط و تبادل اطلاعات سياسي سازنده بين بانوان ايران و جهان با رعايت مصالح ملي و ضوابط قانوني
119ـ حق و مسئوليت حضور فعال و مؤثر در مجامع اسلامي، منطقهاي و بينالمللي بويژه در زمينة مسائل مربوط به زنان با رعايت ضوابط قانوني
120ـ مسئوليت تلاش جهت تقويت همبستگي در ميان زنان مسلمان و حمايت از حقوق زنان و كودكان محروم و مستضعف جهان
121ـ حق برخورداري زنان پناهنده به جمهوري اسلامي ايران در تأمين امنيت، سلامت و امكان بازگشت آنها به وطن خود
122ـ حق برخورداري اتباع زن ايراني از حمايتهاي دولت در برابر اتباع ساير كشورها در حدود مقررات و معاهدات
123ـ حق بهرهمندي زنان ايراني از حمايتهاي قانوني درخصوص ازدواج و تشكيل خانواده با مردان غير ايراني با رعايت ضوابط
ج: حقوق و مسؤليتهاي زنان در امور دفاعي ـ نظامي124ـ حق و مسئوليت زنان در دفاع مشروع از دين و كشور و نيز جان، مال و ناموس خود وديگران.
125ـ حق و مسئوليت زنان در مشاركت و تلاش براي تأمين و تحكيم صلح عادلانه جهاني
126ـ حق برخورداري زنان از حمايتهاي لازم به منظور حفظ تماميت جسماني و جلوگيري از هتك حيثيت و ناموس زنان در دوران جنگ، اسارت و اشغال نظامي
127ـ حق برخورداري از مصونيت خانه و خانواده از تهاجمات نظامي
128ـ حق برخورداري خانوادههاي شهدا، جانبازان، رزمندگان و آزادگان از حمايتهاي ويژه نظام اسلامي.
129ـ حق و مسئوليت مادران در نگهداري، تربيت و اولويت در قيمومت فرزندان در صورت شهادت، اسارت ومفقودالاثر شدن همسر.
130ـ حق بهرهمندي از آموزش و تصدي مشاغل انتظامي
فصل پنجم: حقوق و مسؤليتهاي قضايي زنان
131ـ حق برخورداري زنان از آموزشهاي حقوقي
132ـ حق برخورداري از تدابير قانوني و حمايت قضايي به منظور پيشگيري از جرم، و ستم به زنان در خانواده و جامعه و رفع آن
133ـ حق برخورداري از محاكم خاص خانواده در جهت حفظ اسرار، ايجاد صلح و سازش در خانواده و تسهيل در حل و فصل اختلافات
134- حق دسترسي زنان به نيروي انتظامي و ضابطين دادگستري زن در صورت تعرض، بزهديدگي، اتهام و ارتكاب جرم
135ـ حق زنان در تصدي مشاغل حقوقي و قضايي مطابق قانون
136ـ حق اقامه دعوا و دفاع در نزد محاكم دادگستري و ساير مراجع قانوني
137ـ حق استفاده از وكيل و مشاور حقوقي در دادگاه و يا ساير مراجع قانوني
138ـ حق برخورداري از حمايتهاي همه جانبه دستگاه قضايي با عوامل زمينهساز جرائم عليه زنان و ارتكاب جرائم توسط زنان
139ـ حق مصونيت زنان متهم از هتك حرمت، اهانت و محروميتهاي فردي و اجتماعي فراتر از مجازات قانوني
140ـ حق زنان در معافيت از مجازات در صورت وجود عوامل رافع مسئوليت كيفري
141ـ حق اعاده حيثيت زنان در اثر تقصير، اشتباه قاضي در موضوع حكم يا در تطبيق حكم بر مورد خاص و جبران خسارت مادي و معنوي از آنها
142ـ حق برخورداري از تخفيف قانوني از نظر ميزان مجازات و يا معافيت از آن و يا نحوة اجرا، در صورت ندامت و اثبات توبه زنان بزهكار در زمان بارداري، شيردهي و بيماري
143ـ حق زنان در ملاقات والدين، فرزندان و همسر در دوران حبس طبق قوانين كشور
144ـ حق زنان در برخورداري از امكانات مناسب بهداشتي، فرهنگي، آموزشي و تربيتي در زندانها جهت اصلاح و بازگشت به زندگي سالم اجتماعي
145ـ حق دختران در برخورداري از كانونهاي اصلاح و تربيت باشرايط مناسب
146ـ حق زنان در رسيدگي به شكايات از آييننامههاي دولتي، مأمورين قضايي و يا واحدهاي دولتي جهت احقاق حقوق خود
147ـ حق و مسئوليت شهادت در دادگاه مطابق با موازين شرعي و قانوني
148ـ حق برخورداري از حمايتهاي قضايي از سوي مدعيالعموم عليه ولي و سرپرست قانوني فاقد صلاحيت و ديگر متجاوزان به حقوق آنان.
پی نوشت ها:
[1]ـ ان الحكم الاّ لله، يوسف 40، انعام 57.
[2]ـ فطرت الله التي فطر الناس عليها، روم 30
[3]ـ و ما خلقت الجن و الانس الاّ ليعبدون، ذاريات 56 - الذي خلق الموت و الحيوة ليبلوكم ايكم احسن عملا، ملك 2.
[4]ـ الف) تكويني طبيعي: سخر لكم ما في السموات و الارض، جاثيه 13.
ب) تكويني معنوي: جعل لكم السمع والابصار و الافئدة، نحل 78 - و نفس و ماسوّيها فالهمها فجورها و تقويها، شمس 7 و 8 - علّم الانسان ما لم يعلم، علق 5.
[5]ـ ان المسلمين والمسلمات و المؤمنين و المؤمنات والقانتين و القانتات و الصادقين و الصادقات و الصابرين و الصابرات والخاشعين و الخاشعات و المتصدقين والمتصدقات و الصائمين و الصائمات و الحافظين فروجهم والحافظات والذاكرين الله كثيراً والذاكرات اعدّالله لهم مغفرة و اجراً عظيما، احزاب 35 ـ من عمل صالحاً من ذكرِ او انثي و هو مؤمن فلنحيينه حيوة طيبه، نحل 97
[6]ـ ضرب الله مثلاً للذين آمنوا امرأة فرعون... و مريم ابنت عمران، تحريم 11 و 12 - ربّنا هب لنا من ازواجنا و ذرّياتنا قرة اعين و اجعلنا للمتقين اماما، فرقان 74.
[7]- فمن يعمل مثقال ذرّة خيراً يره و من يعمل مثقال ذرّة شراً يره، زلزال 7 و 8
[8]- هل يستوي الذين يعلمون و الذين لا يعلمون، زمر 9.
[9]- يا ايها الناس انا خلقناكم من ذكر وانثي و جعلناكم شعوباً و قبايل لتعارفوا ان اكرمكم عند الله اتقيكم، حجرات 13.
[10]- فضل الله المجاهدين علي القاعدين اجراَ عظيما، نساء 95.
[11]- انّ الله يأمر بالعدل والاحسان، نحل 90-
پیوست 1:
نامه ی ریاست مجلس شورای اسلامی به ریاست جمهوری درباب تصویب منشور حقوق و مسئولیت های زنان:
شماره 185262/359 1/12/1385
جناب آقاي دكتر محمود احمدينژاد
رئيس محترم جمهوري اسلامي ايران
در اجراء اصل يكصد و بيست و سوم (123) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران قانون حمايت از حقوق و مسؤوليتهاي زنان در عرصههاي داخلي و بينالمللي كه با عنوان طرح به مجلس شوراي اسلامي تقديم گرديده بود، با تصويب در جلسه علني مورخ 15/11/1385 و تأييد شوراي محترم نگهبان به پيوست ارسال ميگردد.
رئيس مجلس شوراي اسلامي ـ غلامعلي حدادعادل
پیوست 2:
نامه ی رئیس جمهور به نهاد ریاست جمهوری درباب اجرای منشور حقوق و مسئولیت های زنان:
شماره 159914 14/12/1385
نهاد رياست جمهوري
قانون حمايت از حقوق و مسئوليتهاي زنان در عرصههاي داخلي و بينالمللي كه در جلسه علني روز يكشنبه مورخ پانزدهم بهمن ماه يكهزار و سيصد و هشتاد وپنج مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 18/11/1385 به تأييد شوراي نگهبان رسيده و طي نامه شماره185262/359 مورخ 1/12/1385 مجلس شوراي اسلامي واصلگرديده است، به پيوست جهت اجراء ابلاغ ميگردد.
رئيس جمهور ـ محمود احمدينژاد
بخش سوم: حقوق و مسؤليتهاي اجتماعي زنان
نظرات کاربران :