در هفتم و هشتم تیر 88 (28 و 29 ژوئن 2009) شیمعون پرس رئیس جمهور اسرائیل به جمهوری آذربایجان سفر کرد. که می‌خواهم نسبت به وضعیت مناسبات اسرائیل و این دو کشور در وبلاگ مطالبی بنویسم:
کشور جمهوری آذربایجان پس از جمهوری اسلامی ایران بیشترین درصد جمعیت شیعیان را در خود با میزان حدودا 80 درصد جای داده است. میزان مسلمانان این کشور نیز عدد 93 درصد را نشان میدهد که میزان بالایی را از آن خود دارد1.  لکن یک سوالی که در زمان های گذشته فکر من را به خود مشغول کرده بود این بود که چرا جمهوری اسلامی ایران در میان همسایگان خود کمترین مناسبات سیاسی، اقتصادی و... را با این جمهوری دارد و در میان همسایگان هم‌مرز خود که همگی به غیر از ارمنستان مسلمان هستند، باز هم دیپلماسی ایران با ارمنستان قوی تر از آذربایجان است. پاسخ سوال خود را چند سال پیش در پی روابط گسترده جمهوری آذربایجان با اسرائیل یافتم.
اسراییل سفارت خود را در جمهوری آذربایجان در سال های 90 افتتاح کرد. امروزه سطح روابط اقتصادی میان آذربایجان و اسراییل در سطحی عالی قرار دارد. در سال 2008 واردات اسراییل از آذربایجان در حدود 3,5 میلیارد دلار بوده و به همن خاطر تل‌آویو سومین شریک اقتصادی خارجی آذربایجان محسوب می شود. 2

اسرائيل 30% نفت خود را از آذربايجان تهيه مى‌کند که آذربایجان از طريق خط لوله «باکو ـ تفليس‌ ـ جيهان» به اسرائيل نفت مى‌رساند. اسراییل و آذربایجان همکارى‌هایى نيز در صنعت نظامى دارند؛ اما می‌توانیم بيشترين همکاری‌ها را همکارى اطلاعاتى و امنيتى بناميم، زيرا اسرائيل يک پايگاه دائمى را در اين مورد در اين کشور تاسيس کرده تا بتواند در همسايگى جمهورى اسلامى ايران فعاليت کند.3

در مورد نفت آذربایجان و استفاده‌ی اسرائیل از آن مطالب زیادی در دسترس بنده هست که به ذکر کمی از آنها اکتفا میکنم:
روزنامه "ینی مساوات" که در باکو انتشار مییابد ادعا نمود که خط لوله نفتی یاکو- تفلیس – جیحان بخاطر منافع اسرائیل احداث و راه اندازی شده است . ینی مساوات در مقاله تفسیری خود ضمن اشاره به این نکته که احداث خط لوله نفتی باکو- تفلیس- جیحان برای جمهوری آذربایجان هزینه سرسام آوری بهمراه داشته، نوشته است که جهان غرب برای کاهش وابستگی اسرائیل به نفت اعراب راه‌اندازی این خط لوله نفتی را طراحی و به‌مرحله بهره‌برداری رسانده است.4

از لحاظ تجاری و اقتصادی نیز ردپای اسرائیل را میتوان به راحتی مشاهده کرد؛ شركاي عمده تجاري جمهوري آذربايجان به ترتيب حجم تجاري از نظر ارزش در سال 2006 (5 كشور نخست) عبارت بودند از ايتاليا (25 %)، روسيه ( 13 %)، تركيه(6/6%)، اسرائيل(6/1%) انگلستان (3/9 %) بودند. 5

آذربایجان، برای اسرائیل، به علاوه‌ی نفت وگاز یک اهمیت استراتژیک دیگر دارد. اینکه اسرائیل با ایجاد پایگاه نظامی که منجر به حضور فیزیکی در این کشور می‌شود؛ می‌تواند از آذربایجان به عنوان مرکزی برای کنترل محسوس‌تر بر ایران و روسیه (قدرت بزرگ منطقه) بهره ببرد.

با جمع نکات بالا میتوانیم به راحتی به  مناسبات  میان این دو کشور پی ببریم. علاوه بر آن گاهی اوقات اینگونه برخوردها از سوی کشورهای اسلامی انجام مبپذیرد -که ما آن را صهیونیسم اسلامی مینامیم-، برایمان جای تعجب دارد. اینکه چرا کشوری چون آذربایجان و... اینگونه با اسرائیل بی تعارف است را با ایران قبل از انقلاب تشبیه میکنم آن وقت است که برای سوالاتم جواب پیدا میکنم.

--------------------------------------------------------------------------------

منابع:

1-   http://www.ghadir.ca/content/view/226/83/

2-   http://shia-online.ir/article.asp?vid=19&id=6014&cat=1

3-   http://www.sedayeshia.com/showdata.aspx?dataid=593

4-   http://www.oursouthazerbaijan.com/khaber_BTJ.htm

5-  کتاب جمهوری آذربایجان از کتابخانه مجازی وزارت امورخارجه جمهوری اسلامی ایران