حجت‌الاسلام رشاد با ارائه مقاله و سخنرانی در ششمین دور گفتگوهای اسلام و کلیسای ارتدوکس که از 26 تیرماه به مدت 2 روز در مسکو برگزار شد؛ نقش آفرینی عقل درحوزه دین پژوهی را مهم ارزیابی کرد.

 رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی که سرپرستی هیات ایرانی شرکت کننده در ششمین دور گفتگوهای اسلام و مسیحیت ارتدکس با عنوان "خدا و انسان در اسلام و مسیحیت" را به عهده داشت، عقل را پیامبر درونی و شرع را پیامبر بیرونی بشر خواند و افزود : عقل و وحی با یکدیگر در تعارض نبوده و بلکه مکمل یکدیگرند.

حجت الااسلام رشاد سپس به سؤالات و ابهامات شرکت‌کنندگان از کلیسای روس در مورد موضوع سخن خود پاسخ داد.

وی در پایان این نشست در جمع خبرنگاران گفت: دنیا به سرعت به معنویت و دین نزدیک می شود اما لیبرالیسم پس از چهارصد سال تلاش می کند آن را از زندگی اجتماعی خود بیرون راند.

هیئت ایرانی به سرپرستی  حجت الاسلام علی اکبر رشاد رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و عضو شورایعالی انقلاب فرهنگی ، حجت الاسلام سید ابوالحسن نواب رئیس مرکز مطالعات ادیان، حجت الاسلام دکتر عبدالرحیم گواهی پژوهشگر ادیان و دکتر انصاری پور نماینده مرکز مطالعات دینی ضمن ارائه مقالات خود در این نشست، از مراکز علمی و دینی روسیه بازدید کردند.

اسقف اعظم کشورهای حاشیه دریای خزر وادیک الکساندر و همکاران مرکز ارتباطات بین المللی و خارجی کلیسای ارتدکس کشیش گئورگی روشین و کشیش سراپیون نیز به نمایندگی از کلیسای ارتدکس روسیه در این نشست سخنرانی کردند.

در ابتدای این نشست، پیام آلکسی دوم رهبر کلیسای ارتدکس روس قرائت شد که وی در این پیام دعوت کرد اسلام و مسیحیت ارتدکس پرچمدار و مبتکر گفتگوی ادیان در جهان باشند.

وی مبارزه با سلطه جویی و یکه تازی، فحشا و اعمال غیر اخلاقی که معنویت انسانها را هدف قرار داده و دفاع از قدرت دینی و مذهبی را از موضوعاتی دانست که اسلام و مسیحیت ارتدکس می‌توانند به طور مشترک بر روی آن کار کنند.

رهبر کلیسای ارتدکس روس همچنین گفت: بشریت تجربه خوبی از بی‌بند و باری‌های سیاسی و فلسفی که رسما دین ستیزی را تقویت کرده ندارد و تاریخ نیز نشان داده که نبود معنویت باعث انحطاط و سقوط جوامع و دولتها شده است.

وی فرامین الهی و آموزه‌های دینی را در دفاع از حقوق بشرمؤثرتر از هر سازمان اجتماعی دیگر دانست و افزود: حقوق بشر باید بر اساس خدامحوری باشد و در آن صورت منطبق با فطرت انسان و باعث ارتقاء سلامت جامعه می‌شود.

در ادامه جلسه کشیش گئورکی روشچکین با اشاره به اینکه کلیسای ارتدوکس روس در تلاش است به سؤالات و نیازهای دوران حاضر پاسخ دهد ، دیدگاههای این کلیسا در مورد مسایل مهم اجتماعی ، انسانی و حقوق بشر را تشریح کرد.

وی از مخالفت دولتها با گسترش آموزه‌های دینی ، گسترش گناه و فساد و نقض دین و حقوق انسان در جوامع انتقاد کرد و مسائلی مانند گسترش توهین به ادیان الهی، نقض ازادی وجدان و دین، سقط جنین و اسراف را از مواردی دانست که حیثیت و شأن انسان را پایین می‌آورد.

حجت الاسلام سید ابوالحسن نواب نیز در سخنرانی خود به سخنرانی درباره "خدا در قرآن" پرداخت و اظهار داشت: الهیات قرآن بیش از هر چیز  بر یگانگی خداوند تأکید دارد و این مساله بیش از 60 بار در آیات قرآن تکرار شده است.

وی در ادامه سخنرانی خود به بحث توحید پرداخت و جنبه های مختلف آن را از دیدگاه اسلام و با تکیه بر آیات قرآن مورد بررسی قرار داد.

این نشست در صومعه دانیال مقدس و مقر اداری این کلیسا مستقر در مسکو طی دو روز چهارشنبه و پنجشنبه 26 و 27 تیرماه برگزارشد.

در پایان نخستین روز نشست، ابوذر ابراهیمی، رایزن فرهنگی ایران در روسیه از برگزار کنندگان این نشست قدردانی کرده و ترجمه های روسی کتاب نهج البلاغه و صحیفه سجادیه را به کشیشان کلیسای ارتدکس اهدا کرد.

نشست پایانی این دور از گفتگوها به مباحثه در موضوع "انسان و خدا"از دیدگاه اسلام و مسیحیت ارتدکس اختصاص داشت در خاتمه شرکت کنندگان بیانیه نهایی را نیز صادر کردند که در بخشی ازآن آمده است: گفتگوی میان کلیسای ارتدکس روس و روحانیت جمهوری اسلامی ایران بیش از 10 سال است که آغاز شده و با موفقیت درحال توسعه است.  ضمن تقبیح توهین به مقدسات دینی که بخش مهمی از زندگی بسیاری از انسانها را تشکیل می دهد، ما جامعه جهانی را به محکوم کردن اینگونه توهین ها و جلوگیری از اهانت به مقدسات دینی فرا خوانده و انتظار داریم که حق دینداری برای انسانهای متدین که در اعلامیه جهانی حقوق بشر به رسمیت شناخته شده است، رعایت شود.

شرکت کنندگان بر استمرار اینگونه گفتگوها تأکید ورزیدند و اظهار داشتند که چنین گفتگوهایی به تعامل علمی و پژوهشی و شناخت از یکدیگر کمک کرده و موجب ایجاد فضایی برای توسعه همکاریهای دوجانبه بین روسیه و ایران و پیروان اسلام و مسیحیت می شود.

در بخش دیگری از بیانیه نهایی این نشست تأکید شد که تاریخ بشری اثبات کرده است که تخریب بنیادهای اخلاقی به بحرانهای اجتماعی و شخصی منتهی می شود که این امر تهی شدن درونی را در پی خواهد داشت، از این رو وظیفه داریم تا ارزشهای اخلاقی را به عنوان بنیانهایی درنظر گیریم که از سوی خالق به ما اعطا شده و باید در زمینه آموزش، رسانه های جمعی و اصول شهروندی مورد توجه قرار گیرد.

در پایان، طرفین به توافق رسیدند که هفتمین نشست گفتگوی اسلام و مسیحیت ارتدکس را در سال 2010 در تهران برگزار کنند، موضوع این گفتگو بر اساس توافقی است که بین طرفین حاصل خواهد شد.